ถ้าเอสโซ่ไทยถูกขายให้ไทยออยล์หรือปตท.จริงๆ จะกลายเป็นว่าปตท.มีอำนาจควบคุมการกลั่นน้ำมันในไทย(เกือบ) 100% แต่ถ้าขายไปแล้วเอสโซ่ก็จะเหลือแค่ปิโตรเคมีเล็กๆ ซึ่งก็ไม่วายเสี่ยงถูกปตทโกลบอลซื้อไปอีก

แบบนี้ก็จะมีการถกเถียงว่านี่เป็น”การผูกขาด”หรือเปล่า? เพราะปตท.มีอำนาจตัดสินใจในโรงกลั่นทุกโรง (PTTGC, TOP, BCP, IRPC, SPRC, ESSO)

คิดในมุมกลับกัน ถึงแม้ว่าปตท.จะเป็นเจ้าเดียวในไทย แต่การนำเข้าหรือส่งออกน้ำมันของไทยก็มีสูงมากอยู่แล้ว คือถ้าน้ำมันถูกไปเราก็ไปขายต่างชาติ แพงไปเราก็ไปซื้อต่างชาติ การกำหนดราคาน้ำมันโดยอิงราคาตลาดมันทำให้มีระบบควบคุมราคาในตัวที่ทำให้ไม่สามารถ”ผูกขาด”ได้แม้จะเป็นบริษัทเดียวในไทย

สรุปคือถ้าจะป้องกัน”การผูกขาด”มีสองทางเลือกคือ

1. อิงราคากับต่างชาติ บริษัทในไทยจะเป็นของรายเดียวก็ได้เพราะไม่มีความสามารถในการกำหนดราคาอยู่แล้ว
2. อิงราคาจากต้นทุนน้ำมันของแต่ละโรงกลั่น กระจายบริษัทเป็นหลายๆบริษัททีี่ไม่มีอำนาจก้าวกา่ยกัน และเพิ่มภาษีนำเข้าน้ำมันสำเร็จรูปจากประเทศที่ต้นทุนถูกกว่าอย่างสิงคโปร์ เพื่อให้บริษัทในไทยเลี้ยงตัวเองได้

ทางเลือกที่ 1. คือทางสายหลักที่ทุกๆรัฐบาลไทยในช่วงหลังทำ แต่ก็มีกระแสการเมืองสนับสนุนทางเลือกที่ 2. เป็นพักๆเพื่อที่จะป้องกันการครอบครองของปตท. (ที่อาจจะไม่ผูกขาดในทางปฎิบัติเพราะไม่ใช่ผู้กำหนดราคา) แม้จะค่อนข้างขัดกับนโยบายการค้าเสรี อาจทำให้ผู้บริโภคได้น้ำมันราคาแพงขึ้น และอาจทำให้เกิดการ”ผูกขาด”ราคาน้ำมันโดยเจ้าใหญ่ต้นทุนต่ำได้จริงๆหากไม่มีการดูแล

สุดท้ายอนาคตบริษัทพวกนี้ก็ไปจบที่การเมืองไทย Exxon เลยอาจจะอยากขายโรงกลั่นของ Esso ไปให้พ้นๆมือก็ได้ถ้าได้ราคาดี

• ผลเสีย: ค่าแรง 300 บาท ทำให้ค่าใช้จ่ายของบริษัทสูงขึ้น
• ผลดี: ลดภาษีนิติบุคคล จาก 30% เหลือ 23% (และ 20% ใน 2556) ทำให้บริษัทมีกำไรมากขึ้น

มีคำถามว่า แล้วโดยรวมบริษัทของเราๆจะได้ผลเสียหรือผลดีมากกว่ากัน? ผมคิดตัวเลขคร่าวๆดังนี้

เริ่มจากพิจารณาผลดีทางภาษีก่อน สมมุติว่า ปัจจุบันบริษัทมีกำไรก่อนหักภาษี (EBT) 143 บาท เสียภาษี 30% หรือ 43 บาท เหลือกำไรสุทธิ (E) 100 บาท

เมื่อเปลี่ยนไปใช้อัตราภาษีใหม่ในปีหน้า ท่านจะเสียภาษีแค่ 23% หรือ 33 บาท ได้กำไรสุทธิ 110 บาท หรือ 10% ต่อปีเลยทีเดียว

ลองมาคำนวนกันต่อว่าจะผลเสียต้องร้ายแรงเท่าไหร่ถึงจะมากกว่าผลดี?

ที่อัตราภาษีใหม่ หากบริษัทต้องการมีกำไรสุทธิไม่น้อยกว่าเดิม คือที่ 100 บาท บริษัทจะต้องมีกำไรสุทธิก่อนหักภาษีที่ 130 บาท
เมื่อเทียบกับอัตราภาษีเก่าที่รายได้ก่อนหักภาษี 143 บาทแล้ว หมายความว่าบริษัทรองรับผลเสียต่อนโยบายได้ 13 บาท หรือเท่ากับ 9% ของรายได้เก่าก่อนหักภาษี (ไม่คิดกรณีที่แรงซื้อของประชาชนเพิ่มขึ้นในบางธุรกิจ)

ผลเสียของค่าแรง 300 บาท นั้นสูงถึง 9% ของกำไรก่อนหักภาษีของบริษัทไหม? ถ้าไม่ถึง นโยบายเหล่านี้มีความเป็นไปได้ที่จะส่งผลดีต่อบริษัทนั้นมากกว่าผลเสีย โดยดูจากตัวเลขง่ายๆอย่างที่กล่าวไป

การที่อุปสงค์สินค้าลดลง ประกอบกับการที่โรงงานที่ไทยเสียหายเพราะถูกน้ำท่วม น่าจะเป็นเรื่องที่สมเหตุผลที่ซันโยจะปิดโรงงานในไทย แล้วไปเร่งการผลิตในโรงงานอื่นๆให้เต็มที่แทน

บริษัทอื่นๆที่มีฐานการผลิตสำคัญในไทยไม่ใช่กรณีเดียวกับซันโย การย้ายฐานเพราะน้ำท่วมไม่น่าจะทำได้ง่ายๆหรืออาจไม่คุ้มค่า

ปริมาณคนตกงานรวมกิจการในนิคมต่างๆที่ถูกน้ำท่วมตอนนี้อยู่ที่หลักพันต้นๆ แต่ทว่าอมตะนคร (ที่ไม่ท่วม) นั้นประกาศจ้างงานเพิ่ม 20,000 คน ตัวเลขสองอย่างนี้มันต่างกันอยู่ อาจจะหมายความได้ว่า

1. โรงงานส่วนมากยังลงทุนในไทยอยู่ แต่อาจมีการกระจายฐานไปนิคมอื่นๆด้วย
2. ตัวเลขการปิดกิจการอาจเพิ่มขึ้นได้อีก แต่ยังมีช่องหายใจอีกเยอะเพราะยังจ้างงานเพิ่มอยู่ 10-20 เท่าของที่เลิกจ้าง ยังไม่นับอัตราจ้างที่เพิ่มขึ้นของนิคมอื่นๆอีก
3. ถ้าอัตราจ้างงานยังสูงกว่าการเลิกจ้างขนาดนี้ GDP Growth 7% ที่วางไว้่อาจทำได้ไม่ยาก

ทีม 1 นั้นดูออดๆแอดๆ แต่ก็ตามชื่อว่าคือเฉพาะหน้า ถ้า้จะแก้ก็คงไม่คุ้มเพราะถ้าหน้าใหม่มาพอยังไม่เริ่มทำงานก็ต้องสลายแล้ว

ทีม 2 นี้ยังแคลงใจอยู่ อาจต้องการเสถียรภาพทางการเมืองและนโบายรัฐสูงถึงต้องตั้ง ยงยุทธ วิชัยดิษฐ์ มาคุมเสียเอง

ที่น่าสนใจที่สุดคือทีม 3 ถ้าทำได้ตามนี้จริงจะแข็งแกร่งมาก เรียกได้ว่าเป็นทีมรวมดาราด้านเศรษฐกิจของไทยเลยทีเดียว จากผลงานที่ผ่านๆมาของแต่ละท่านน่าจะเรียกความเชื่อมั่นจากนักลงทุนได้พอสมควร

ทีมที่ 4 นี้ก็น่าสนใจเพราะเป็นการรวมทีมนักวิชาการทางชลประทาน รวมถึงอาจารย์และอดีตอธิบดีกรมต่างๆที่เกี่ยวข้อง ตัวประสานระหว่างทีม 3 และ 4 ที่สำคัญคือ กิตติรัตน์ ณ ระนอง ซึ่งน่าจะประสานงานทางวิชาการไปสู่ทางปฎิบัติได้รวดเร็วขึ้น

ที่มาของรายชื่อ: http://www.prachachat.net/news_detail.php?newsid=1320757437&grpid=03&catid=03

ผู้เขียนได้สรุปหัวข้อสำคัญไว้ดังนี้:

• นาที 1 (เป็นต้นไป) Flood Way
• นาที 22 หน้าที่ของเขื่อนทางภาคเหนือ
• นาที 24 การเวนคืนที่ (เขื่อน + Flood way)
• นาที 27 Green Belt
• นาที 32 การระบายนำผ่านแถวสุวรรณภูมิ
• นาที 34 เครืองเร่งน้ำ
• นาที 37 ตลาดหุ้นกับฝนตก
• นาที 49 การระบายน้ำผ่านโรงงานที่ตั้งบน “Green Belt”
• นาที 62 น้ำท่วมแม่น้ำปิง
• นาที 63 เก็บน้ำหน้าแล้ง vs กันน้ำท่วม

ในปี 2554 หลังวิกฤติการเมืองไทย ได้มีน้ำท่วมขนาดใหญ่เทียบเท่ากับปี 2538 อีกครั้ง ประเด็นต่างๆจึงถูกหยิบยกเข้ามาถกเถียงกัน การรับมือปัญหาน้ำท่วมในระยะยาวก็เป็นประเด็นหนึ่งที่น่าสนใจ

กล่าวโดยสรุป ปัจจัยใน 2538 และ 2554 นี้ก็ยังคล้ายกันหลายๆประเด็น โครงการแก้ปัญหาระยะยาวในสมัยก่อนนั้นขาดความคืบหน้าที่น่าพึงพอใจ โดยปี 2554 นี้นี้มีปัจจัยเสริมคือมีสิ่งปลูกสร้างมากขึ้น การระบายน้ำจึงทำได้ยากขึ้นไปอีก

เนื้อหาในปี 38 นั้นมีการเสนอสองแนวทางคือ

• Flood way พื้นที่เวนคืนก็น่าจะเพิ่มขึ้นอีกโดยเฉพาะริมแม่น้ำ ผู้เสียประโยชน์ตรงนี้อาจจะมากเพราะอาจต้องเวนคืนที่ริมแม่น้ำสำคัญเช่นริมแม่น้ำเจ้าพระยา
• พวก Green belt นั้นไม่มีเพราะตัดสินใจทำเป็นโรงงาน ต้องทำแผนระบายน้ำให้รองรับน้ำได้มากขึ้น

ปี 54 มีการเสนอเพิ่มอีกสองแนวทางคือ

• ทำการเชื่อมลุ่มน้ำเบี่ยงน้ำไปทางภาคอีสานตอนล่าง เพื่อการแก้ปัญหาน้ำท่วมและน้ำแล้งในขณะเดียวกัน
• และสร้างเขื่อนในอ่าวไทยกรณีกันน้ำทะเลหนุนและเพิ่มอัตราการระบายน้ำ อาจได้ประโยชน์ด้านการท่องเที่ยวในทางอ้อม

จากสี่นโยบายดังกล่าว กลุ่มธุรกิจที่ได้/เสียโดยตรงน่าจะเป็นกลุ่มอสังหาฯริมแม่น้ำสายหลักและก่อสร้าง โดยกลุ่มอสังหาฯจะได้รับผลกระทบ(ทั้งทางบวกและทางลบ)ในกรณีที่มีการเวนคืนที่เพื่อทำ Flood way ในพื้นที่เศรษฐกิจ โดยเฉพาะริมแม่น้ำ ส่วนกลุ่มก่อสร้างก็น่าจะมีความสามารถในการสร้างรายได้ในอนาคตอันสั้น ถ้าการเมืองไม่เป็นหมันเพราะขาดเสถียรภาพไปเสียก่อน