ข่าวการเมืองกรีซ สรุปรวบยอดวันที่ 14 พ.ค. 2555 ขณะนี้กรีซนั้นมีปัญหาทางเศรษฐกิจ ทำให้ต้องมีการกู้เงินจากประเทศในสหภาพยุโรป ซึ่งดูแลโดย Troika ที่ประกอบไปด้วยสามหน่วยงาน คือ European Commision (EC), European Central Bank (ECB), และ International Monetary Fund (IMF) ในฐานะเจ้าหนี้ Troika ได้กำหนดแผนเศรษฐกิจให้รัฐบาลกรีซทำ หากไม่ทำตามก็จะไม่อนุมัติวงเงินก้อนถัดไป รัฐบาลกรีซที่ผ่านมาเป็นรัฐบาลผสมระหว่าง ND และ Pasok ซึ่งทั้งสองนั้นสนับสนุนแนวคิดของ Troika และการพัฒนาตัวเลขทางเศรษฐกิจก็เป็นไปตามกรอบที่วางไว้ นานาประเทศจึงผ่อนคลายความเครียดในฐานะการเงินของกรีซได้ในหลายเดือนที่ผ่านมา ทว่าการที่ ND และ Pasok ทำตามแผนของ Troika นั้นทำให้ถูกฝ่ายตรงข้ามโจมตีว่าเหมือนเป็นการ “ทุจริต” และ “ขายชาติ” เพราะรัฐบาลขาดอิสระที่จะทำเพื่อประชาชน ทำให้มีคนตกงานเป็นจำนวนมาก และรัฐไม่ให้การช่วยเหลือที่เพียงพอ เมื่อมีการเลือกตั้งครั้งใหม่ เสียงสนับสนุนพรรค ND และ Pasok นั้นลดลง เนื่องจากนักธุรกิจขนาดย่อม [...]
Category Archives: business
Error in Risk Management: JP Morgan Chase (JPM)
ข่าวใหญ่ในช่วงนี้ที่ร้อนไม่แพ้ข่าวการเมืองกรีซ คือข่าวที่ JP Morgan Chase (JPM) ขาดทุนขนาดหนักเป็นเงินจำนวน 2 พันล้าน USD ภายในเวลาแค่ 6 สัปดาห์! ต้นเหตุของการขาดทุนครั้งนี้ มีที่มาสืบสาวไปได้ถึงการที่ CEO คนใหม่ Jamie Dimon ซึ่งโฆษณาตัวเองว่าเป็น”ราชา”แห่งการบริหารจัดการความเสี่ยงทางการเงิน ได้ตัดสินใจที่จะนำเงินบริษัทไปลงทุนในตราสารอนุพันธ์ให้มากขึ้น โดยเชื่อมั่นว่าจะสามารถควบคุมความเสี่ยงได้ แต่ในที่สุดแล้วหายนะก็เกิดขึ้น จากความผิดพลาดที่ไม่ได้สังเกตตัวเลขทางการลงทุนในเดือนที่ผ่านมา ความผิดพลาดครั้งนี้นำไปสู่การขาดทุนเป็นจำนวนเงิน 2 พันล้าน USD และอาจเพิ่มมากขึ้นกว่านี้ นี่เป็นตัวอย่างของความเสี่ยงที่ไม่สามารถควบคุมได้ หรือบางทีอาจแม้กระทั่งไม่สามารถคาดการณ์ได้ การที่ไม่นำความเสี่ยงนี้มาพิจารณาให้ครอบคลุมก็อาจทำให้เกิดปัญหาได้ อย่างกรณีนี้ของ JPM ในขณะนี้ Dimon ยังคงเชื่อว่าการตัดสินใจของตัวเองนั้นไม่ได้มีความเสี่ยงสูง แต่เพียงเพราะมีข้อผิดพลาด”งี่เง่า”เพียงเล็กน้อย และความเสียหายนี้ไม่รุนแรงถึงกับกระเทือนถึงฐานะของบริษัท แน่นอนว่าคงไม่มีใครเห็นด้วยกับ Dimon ในประเด็นนี้ ที่มาและข้อมูลเพิ่มเติม Bloomberg JP Morgan Trading Loss Own Words: Bloomberg Video
ห้างสรรพสินค้าในเยอรมนีและการเปลี่ยนแปลง
ห้างที่มีจำนวนสาขาและขนาดใหญ่ที่สุดของเยอรมันคงหนีไม่พ้น Karstadt และ Kaufhof สองบริษัทนี้เป็นห้างสรรพสินค้า หรือ Department Store ที่ขายทุกอย่างที่ผู้บริโภคต้องการโดยแบ่งเป็นหลายๆแผนก (ถ้าเทียบกับเมืองไทยน่าจะใกล้เคียงเดอะมอลล์และเซ็นทรัล) ทั้งสองบริษัทนี้มีการเติบโตและขยายสาขาอย่างต่อเนื่องทุกปี แต่เมื่อพิจารณาตัวเลขสัดส่วนต่อตลาดแล้ว เมื่อสมัยก่อตั้งบริษัทแรกๆในช่วงปี 1970s บริษัททั้งสองมีส่วนแบ่งตลาด 14% ขณะที่ในปัจจุบันลดลงมาเหลือ 3% ทำให้หลายๆคนมองว่า ธุรกิจห้างสรรพสินค้า นั้นมีอนาคตที่ไม่สดใสเหมือนอดีต ูแล้วธุรกิจอะไรที่มาแทน? นิสัยของผู้บริโภคนั้นเปลี่ยนไปจากที่ต้องการเข้าห้างสรรพสินค้าที่มีทุกอย่าง ไปเป็นการเดินซื้อของใน”ศูนย์การค้า” (Shopping Centre) ที่เป็นพื้นที่ให้ร้านค้ายี่ห้อต่างๆเช่า มีการตกแต่งเป็นเอกลักษณ์ตามแบรนด์สินค้านั้นๆ นักวิเคราะห์จาก BBE Handelsberatung GmbH มองว่า “ศูนย์การค้านั้นมีความยืดหยุ่นต่อการพัฒนาในตลาดมากกว่าห้างสรรพสินค้าอยู่เล็กน้อย” ในอนาคตสิ่งที่สำคัญสำหรับลูกค้าที่มาซื้อของคือประสบการณ์ที่ดีของการจับจ่ายสินค้า เช่นพื้นที่ที่เป็นส่วนตัวขณะเลือกซื้อของ การมีอินเตอร์เน็ตไร้สายให้ใช้ฟรี มีพื้นที่เปิดอยู่ใกล้ที่ทำงานหรือบ้าน ในอนาคตสิ่งเหล่านี้จะมีบทบาทที่สำคัญมากขึ้นในธุรกิจการค้า http://www.tagesschau.de/wirtschaft/kaufhaus114.html
ปัญหาโครงสร้างการศึกษาระดับอุดมศึกษา
วัยรุ่นไทยมีแนวโน้มเรียนสายทฤษฎีและต่อปริญญาตรีมากขึ้น อาจเป็นเพราะสายอาชีพนั้นมีรายได้และฐานะทางสังคมต่ำกว่า ขณะที่คนจบปริญญาตรีเชิงทฤษฎีนั้นมีเงินเดือนที่สูงกว่าทั้งๆที่อาจทำงานไม่เกี่ยวกับสิ่งที่เรียนมา เหมือนมีปริญญาและชื่อของมหาวิทยาลัยเป็นแค่ใบเบิกทางไม่ใช่สิ่งพิสูจน์ความสามารถในการทำงาน สถาบันบางแห่งจึงถูกสร้างขึ้นมาเพื่อลดช่องว่าง โดยการให้การศึกษาในระดับปริญญาตรีเชิงปฎิบัติ ซึ่งมีการเรียนการสอนที่สัมพันธ์กับงานที่ทำ กรณีของสถาบันการจัดการปัญญาภิวัฒน์ [ข่าวการขยายสาขา] ที่ CP เป็นผู้สนับสนุนก็ดำเนินตามแนวคิดนี้ โดยผุ้ที่ศึกษาจะได้รับประสบการณ์โดยตรงจากการทำงานในอุตสาหกรรมของซีพีพร้อมทั้งเรียนรู้เชิงทฤษฎีที่สำคัญในมุมมองของภาคอุตสาหกรรม ผู้จบหลักสูตรก็เหมือนกับเป็นการรับรองจากซีพีกลายๆว่ามีความสามารถในการทำงานกับซีพีทั้งเชิงปฎิบัติและเชิงทฤษฎี ทว่าการขึ้นอยู่กับบริษัทเพียงเจ้าเดียวก็อาจเกิดปัญหาในอนาคตเมื่อบริษัทนั้นหยุดเติบโต (ซึ่งแน่นอนว่ากรณีของซีพีนั้นยังไม่ใช่เร็วๆนี้) โมเดลปัจจุบันของสถาบันอุดมศึกษาในเยอรมนีนั้นคือให้กลุ่มบริษัทหล่ายๆแห่งในชุมชนเป็นผู้สนับสนุน เช่นบริษัทธนาคารขนาดใหญ่ในที่ใกล้เคียง โรงงานขนาดใหญ่ นิคมอุตสาหกรรม ให้มีส่วนในการแก้ไขหลักสูตรของสถาบันอุดมศึกษา แนวคิดเช่นนี้ทำให้มหาวิทยาลัยมีการตอบรับจากภาคอุตสาหกรรมที่ไวเพราะการบริหารนั้นมีส่วนหนึ่งมาจากทีมผู้บริหารบริษัทภาคอุตสาหกรรมโดยตรง ปัญหาที่มักเกิดขึ้นคือสถาบันอุดมศึกษาหลายแห่งนั้นพยายามรักษาสภาพตัวเองไว้ให้ดูเป็น”ผู้นำ” สถาบันอุดมศึกษาที่เก่าแก่มักไม่ยอมรับว่าการศึกษาต้องมีการเปลี่ยนแปลง ไม่ต้องการให้อำนาจการบริหารไปอยู่ในมือของภาคอุตสาหกรรมที่สถาบันเชื่อว่ามี”ชื่อเสียง”หรือ”ศักศรี”น้อยกว่าตัวสถาบันเอง ดังที่เห็นได้ในการจัดอันดับสถาบันอุดมศึกษาในเยอรมันครั้งหลังๆก็พบว่าสถาบันเก่าแก่ที่ไม่มีการสนับสนุนจากอุตสาหกรรมก็จะได้อันดับถดถอยลงไปจากที่เคยเป็น การเปิดรับ และการปิดกั้นเช่นนี้ อาจเป็นสิ่งที่ทำให้สถาบันอุดมศึกษานั้นมีลักษณะที่เป็น “วัฎจักร” คือเติบโตและถดถอยสลับกันไปตลอดช่วงอายุของสถาบัน สถาบันเติบโตได้จากการมีองค์ความรู้ใหม่และถดถอยเมื่อปิดกั้นองค์ความรู้นั้น ถ้าไม่สามารถจัดการหาจุดที่เหมาะสมได้ก็จะทำให้เกิดความเสี่ยงในอนาคตของสถาบัน แนวคิดนี้ นำไปใช้กับสถาบันในไทยได้หรือไม่? ทำไม? เป็นคำถามที่ยังต้องคิดกันต่อ
หนี้กองทุนฟื้นฟู
การโอนหนี้กองทุนฟื้นฟูฯ (ชื่อเต็ม: “หนี้กองทุนเพื่อการฟื้นฟูและพัฒนาระบบสถาบันการเงิน”) ให้ธนาคารแห่งประเทศไทย(ธปท.)เป็นคนดูแลเป็นกรณีที่หลายๆคนให้ความสนใจในขณะนี้ ที่มาของหนี้ก้อนนี้เกิดการที่รัฐบาลและกระทรวงการคลังกู้เงินเพื่อช่วยธปท.ในวิกฤติเศรษฐกิจสมัยก่อน ซึ่งในสมัยนั้นกระทรวงการคลังต้องเข้าไปช่วยธปท.ในการกู้เงินเพื่อมา”อุ้ม”สถาบันการเงินต่างๆในประเทศ เนื่องจากธปท.ไม่มีความสามารถในการรับผิดชอบหนี้ก้อนนี้ได้ กระทรวงการคลังจึงเป็นคนดูแลโดยจ่ายดอกเบี้ย และให้ธปท.จ่ายเงินต้น เมื่อเวลาผ่านไปเมื่อศก.ฟื้นตัวขึ้นมา รัฐบาลจึงมีแนวคิดว่าจะโอนหนี้ก้อนนี้กลับเพื่อให้ธปท.เป็นคนดูแลทั้งเงินต้นและดอกเบี้ย เพื่อเปิดโอกาสให้รัฐบาลนำเงินมาสนับสนุนโครงการพัฒนาศก.หลังน้ำท่วม การโอนหนี้นี้ มีทั้งคนเห็นด้วยและไม่เห็นด้วย แม้กระทั่งคนในรับาลและในฝ่ายค้านเองก็มีเสียงแตกกัน กล่าวเป็นแนวคิดที่น่าสนใจได้สองแนวทางดังนี้ แนวคิดที่สร้างประสิทธิภาพสูงสุด (Efficiency Maximization) ที่จะมองในเรื่องใช้ประโยชน์จากการโยกย้ายใช้เงินให้คุ้มค่าที่สุด มองว่าหนี้ก้อนนี้เป็นส่วนที่ธปท.ต้องรับผิดชอบตั้งแต่วิกฤติศก.อยู่แล้ว การโอนหนี้ทำให้เปิดโอกาสทำซอฟท์โลนเพื่อช่วยหน่วยงานต่างๆในการฟื้นฟูประเทศจากน้ำท่วม แนวคิดที่ลดความเสี่ยงให้น้อยที่สุด (Risks Minimization) จะมองว่าทำอย่างไรให้รัฐมีความเสี่ยงทางการเงินให้น้อยที่สุดและความมั่นคงทางการเงินมากที่สุด การที่ธปท.มีหนี้ที่ต้องดูแลเพิ่มขึ้น ธปท.ต้องมีวิธีการหาเงินมาจ่ายดอกเบี้ยให้ได้ ถ้าไม่สามารถหาได้ ธปท.อาจต้องทำการพิมพ์ธนบัตรเพิ่มเช่นเดียวกับที่อเมริกาทำ ทำให้เกิดภาวะไม่น่าเชื่อถือในการลงทุนในไทย สถานการณ์ทางนโยบายในตอนนี้คือ หนี้กองทุนฟื้นฟูสถาบันการเงินยังไงก็ต้องให้สถาบันการเงินและธปท.รับผู้ผิดชอบตามที่ควรจะเป็น แทนที่จะเป็นเงินภาษีของประชาชนผ่านกระทรวงการคลัง นโยบายนี้ทำให้ธปท.ต้องหาเงินเพื่อมาจ่ายดอกเบี้ย ทางหนึ่งที่ธปท.ทำได้ทันทีคือการหาเงินค่าธรรมเนียมจากสถาบันการเงินทั้งหลาย (สอดคล้องกับแรงขายหุ้นกลุ่มธนาคารในช่วงนี้เพราะผลกำไรปีหนา้อาจขยายตัวไม่ถึงที่คาด) แต่เพียงเท่านี้อาจไม่พอ รัฐบาลอาจมีแนวทางเพิ่มเติมที่จะช่วยเหลือธปท.ให้สามารถจ่ายดอกเบี้ยได้ อุปสรรคที่สำคัญอย่างหนึ่งคือแนวทางที่ชัดเจนนี้ต้องไม่เข้าข่ายการแทรกแซงธปท.ด้วย บทวิเคราะห์บริษัทกลุ่มธนาคารจากเอเชียพลัส เขียนบรรยายผลกระทบของการโอนหนี้ฯต่อบริษัทกลุ่มธนาคารไว้ค่อนข้างดี http://portal.settrade.com/brokerpage/IPO/Research/upload/2000000173340/Bank_550105.pdf อัพเดท 06.01.2012: ข้อมูลจากข่าว ‘กฤษฎีกา’รื้อพ.ร.ก.หนี้ยังอยู่คลัง-’ธปท.’จ่ายต้น-ดบ.เช่นเดิม ในทางผลลัพท์แล้วไม่ต่างจากที่วิเคราะห์กันมาก แต่โดยรวมรัฐจะไม่ต้องเสียค่าจัดการที่เพิ่มขึ้นถ้าให้ธปท.ดูแลหนี้นี้ หลังจากนี้ ต้องคอยติดตามร่างพระราชกำหนดฉบับอื่นๆด้วย ได้แก่ พ.ร.ก.ปรับปรุงการบริหารหนี้เงินกู้ที่กระทรวงการคลังกู้เพื่อช่วยเหลือกองทุนเพื่อการฟื้นฟูและพัฒนาระบบสถาบันการเงิน (ที่กล่าวถึงในบทความนี้) พ.ร.ก.กู้เงินสร้างอนาคตฯ 3.5 แสนล้านบาท [...]